Trong hệ thống tưới nhỏ giọt, xét về mặt kỹ thuật và thủy lực, các đầu nhỏ giọt được chia thành hai loại:
- Đầu nhỏ giọt không bù áp (Non-PC Drippers): được trang bị một mê cung giúp kiểm soát lưu lượng nước bằng cách tạo ra dòng chảy rối.
- Đầu nhỏ giọt bù áp (PC Drippers – flow regulated): được trang bị mê cung và màng ngăn giúp duy trì lưu lượng nước ổn định ngay cả khi áp suất trong ống thay đổi.
Với tất cả các ống nhỏ giọt, khi lắp đặt trên địa hình bằng phẳng, áp suất nước ở đầu ống nhánh là cao nhất và giảm dần dọc theo chiều dài ống.
Lưu lượng từ đầu nhỏ giọt không bù áp tỷ lệ thuận với áp suất, do đó sẽ cao hơn ở đầu ống so với cuối ống. Với các ống nhánh rất dài, sự chênh lệch này có thể đáng kể.
Ngược lại, đầu nhỏ giọt bù áp cung cấp lưu lượng đồng đều từ đầu đến cuối ống. Tính đồng đều này đảm bảo tốc độ tưới nhất quán bất kể vị trí của đầu nhỏ giọt trên đường ống, từ đó cho phép sử dụng các ống nhỏ giọt dài hơn.
Các loại cơ chế bù áp khác nhau cho các hệ thống tưới nhỏ giọt khác nhau.
Tất cả các loại cơ chế cho hệ thống tưới nhỏ giọt đều có màng linh hoạt, nhưng vị trí của màng này khác nhau tùy theo từng loại cơ chế.
- Điều chỉnh khe hở: cơ chế đơn giản nhất, không có mê cung.
- Chênh lệch áp suất: màng ngăn nằm giữa hai vùng áp suất: trước và sau mê cung. Màng ngăn được ép lên một đường dẫn nhỏ và khi chênh lệch áp suất thay đổi, đường dẫn nước cũng thay đổi theo.
- Điều chỉnh mê cung: cũng là một dạng điều chỉnh lưu lượng theo chênh lệch áp suất, nhưng ở loại này, một màng lớn được ép trực tiếp lên mê cung. Khi áp suất ngừng, màng sẽ rời khỏi mê cung, cho phép chất bẩn trôi đi. Đây là loại ống nhỏ giọt duy nhất có cơ chế tự làm sạch, giúp giữ cho mê cung luôn sạch sẽ.
Bạn đã quyết định sử dụng hệ thống tưới nhỏ giọt, nhưng nên chọn loại đầu nhỏ giọt nào?
Trên địa hình bằng phẳng, khi chiều dài ống nhánh nằm trong phạm vi khuyến nghị, ống nhỏ giọt không bù áp là lựa chọn tiết kiệm chi phí. Các hàng ngắn thường gặp ở rau màu thu hoạch thủ công, cây họ đậu và vườn cây nhỏ.
Đối với nông nghiệp cơ giới hóa, các hàng dài phổ biến hơn và việc sử dụng ống nhỏ giọt bù áp sẽ có lợi hơn.
Trên địa hình gồ ghề hoặc dốc, ống nhỏ giọt không bù áp sẽ cung cấp ít nước hơn ở các đoạn cao và nhiều nước hơn ở các đoạn thấp, trong khi đầu nhỏ giọt bù áp sẽ duy trì lưu lượng đồng đều trên toàn bộ ống nhánh, đảm bảo sự phát triển đồng đều dọc theo hàng cây.
Tìm hiểu các tính năng tiên tiến mà hệ thống tưới nhỏ giọt hiện đại như Metzer có thể cung cấp trên các loại ống nhỏ giọt được chọn:
- Tự làm sạch: Với tính năng này, vào đầu và cuối mỗi chu kỳ tưới, buồng điều chỉnh sẽ mở rộng, cho phép rửa trôi hiệu quả các chất bẩn tích tụ trong mê cung. Quá trình làm sạch này đặc biệt quan trọng khi chất lượng nước kém.
- Chống hút ngược (Anti-Syphon): Được thiết kế đặc biệt cho tưới ngầm, cơ chế chống hút ngược ngăn không cho các hạt đất bị hút vào đầu nhỏ giọt khi ngừng tưới.
- Hệ thống không thoát nước (Non-drain system): Với tính năng này, khi ngừng tưới, màng ngăn sẽ hạ xuống và chặn đường nước, ngăn không cho nước thoát ra khỏi ống. Tính năng này rất hữu ích cho tưới theo xung, khi ống nhỏ giọt cần luôn đầy nước, cho phép tưới thường xuyên với khoảng thời gian rất ngắn, phù hợp với hệ thống sản xuất cây trồng siêu thâm canh. Tính năng này rút ngắn thời gian phản hồi của xung, đảm bảo độ đồng đều khi tưới.
